Biblioteka Politechniki Wrocławskiej realizuje projekt digitalizacji dwóch wartościowych zbiorów: 1,5 tys. raportów Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej oraz 6 tys. norm branżowych. Celem przedsięwzięcia jest ochrona materiałów dokumentujących dorobek naukowy, historię architektury i budownictwa oraz rozwój polskiego przemysłu i myśli technicznej.

Raporty Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej

Kolekcja Raportów Politechniki Wrocławskiej zawiera oryginalne wyniki badań naukowych i studiów prowadzonych przez pracowników uczelni, w tym opracowania powstałe w ramach grantów i współpracy z przedsiębiorstwami. Gromadzony przez Bibliotekę od 1969 roku niepublikowany dorobek obejmuje raporty z serii PRE (preprint) i SPR (sprawozdania).

W ramach projektu prowadzona jest digitalizacja 1,5 tys. raportów Wydziału Architektury, liczących łącznie około 55 tys. stron. Prace obejmują nie tylko skanowanie, lecz także edycję i optymalizację  materiałów oraz przygotowanie dokumentów PDF zgodnych z zasadami projektowania uniwersalnego, z uwzględnieniem potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami.

Raporty stanowią cenne źródło informacji dla badań naukowych i działalności dydaktycznej. Dotyczą m.in. historii architektury i budownictwa, rozwoju urbanistycznego miast i wsi, zagadnień konserwatorskich, inwentaryzacji i monografii zabytków, budownictwa użytkowego, wyposażenia wnętrz oraz zasad projektowania, rysunku, geometrii i perspektywy.

Szczególnie wartościowe są opracowania poświęcone Wrocławiowi, Dolnemu Śląskowi i Śląskowi, obejmujące m.in. architekturę sakralną, miejską, mieszkaniową i przemysłową oraz zabytki techniki. Kolekcja zawiera również bogaty materiał ilustracyjny: fotografie, rysunki, ryciny, tablice, plansze, wykresy, karty inwentaryzacyjne, mapy i przekroje.

Dotychczas korzystanie z raportów było utrudnione ze względu na niewielką liczbę egzemplarzy, obecność załączników wielkoformatowych oraz ograniczenia dostępu. Po zakończeniu projektu raporty będą udostępniane sukcesywnie, początkowo w sieci wewnętrznej, na platformie E-czytelnia, na wybranych stanowiskach na terenie uczelni. W miarę pozyskiwania zgód autorów planowane jest również udostępnianie ich w Dolnośląskiej Bibliotece Cyfrowej.

Normy branżowe – ochrona i otwarty dostęp

Drugim obszarem projektu jest digitalizacja 6 tys. norm branżowych z lat 1962–1996, przechowywanych w Bibliotece Politechniki Wrocławskiej. Normy te były stosowane w przedsiębiorstwach do końca XX wieku w celu standaryzacji procesów i produktów w poszczególnych branżach. Tworzyli je m.in. przedsiębiorcy, koła naukowe i ministerstwa.

Zbiór obejmuje dokumenty z wielu dziedzin, takich jak górnictwo, hutnictwo, budownictwo, energetyka, elektrotechnika, przemysł chemiczny i spożywczy, rolnictwo, elektronika, telekomunikacja i informatyka.

Normy branżowe stanowią wartościowy materiał do badań nad rozwojem przemysłu i techniki w Polsce po II wojnie światowej. Pozwalają analizować dane projektowe i produkcyjne, śledzić działalność poszczególnych sektorów przemysłu oraz porównywać historyczne rozwiązania ze współczesnymi standardami normalizacyjnymi.

Digitalizacja ma również istotne znaczenie dla ochrony zbiorów. Część norm została wydrukowana na papierze niskiej jakości, który z czasem żółknie, staje się kruchy i podatny na uszkodzenia. Obecnie dokumenty te są dostępne w Czytelni Norm Biblioteki PWr, wyłącznie na miejscu.

W ramach projektu materiały zostaną zeskanowane, poddane edycji i przygotowane w formie plików PDF. Powstanie również 6 tys. rekordów opisowych, opracowanych zgodnie ze standardem Dublin Core z wykorzystaniem oprogramowania dLibra. Po połączeniu metadanych z pełnotekstowymi plikami PDF normy zostaną udostępnione w otwartym dostępie w jednej z kolekcji Politechniki Wrocławskiej w Dolnośląskiej Bibliotece Cyfrowej.

Projekt jest realizowany od 1 stycznia i zostanie ukończony 31 grudnia 2026 roku.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II.